Bakan Nebati ne demek istedi ? İşte

Bakan Nebati ne demek istedi ? İşte

30 Eylül 2022 0 Yazar:

Gömü ve Maliye Bakanı Nebati’nin açıklamasında yer edinen neo klasik iktisat, epistemolojik kopuş, heterodoks yaklaşım, davranışsal iktisat ve nöroekonomi nedir?

Ekonomik Dönüşüm Zirvesi’nde yapmış olduğu konuşmada “Neo klasik iktisat düşüncesinden epistemolojik bir kopuşu temsil eden heteredoks yaklaşım günümüzde giderek ön plana çıkan davranışsal iktisat ve nöro iktisat ile daha çok ehemmiyet kazanmaktadır” diyen Gömü ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin bu hitabı kritik edilmeye devam ederken toplumsal medyada kullanıcılar neo klasik iktisat, epistemolojik kopuş, heterodoks yaklaşım, davranışsal iktisat, nöroekonomi nedir diye aratıp durdu.

İşte tek tek bu terimlerin yanıtları:

Neo klasik iktisat

Temel olarak 1870’lerde ortaya çıktı. Neoklasik iktisatçıları, insanların mal yada hizmetleri tüketirken, faydalarını yada memnuniyetlerini en üst düzeye çıkarmalarıyla ilgili uğraşır. İşletmeler mal yada hizmet satarken karlarını maksimize etmeye çalışırlar. Bakan Nebati burada geçmişten bugüne alışıla gelmiş iktisat politikalarını reddettiklerini vurguluyor.

Epistemolojik Kopuş

İdeolojik alandan, bilim alanına geçişin ifade edilmiş olduğu kuramsal bir vakadır. Bu kuram ilk olarak, Marks’ın kendisinden öncekilerle temelden ayrışarak ayrı bir konuma geçişini belirtmek amacıyla kullanıldı. Bakan Nebati bu ifadeyle yalnız sözde değil uygulamada da iktisat politikasını değiştirdiklerini konu alıyor. 

Heterodoks yaklaşım

Bakan Nebati tarafınca ana akım iktisat politikalarından ayrılma anlamında kullanıldı. Nebati burada “faiz sebep enflasyon netice” önermesinin Heterodoks yaklaşım bulunduğunu korumak için çaba sarfediyor. Bu yaklaşımda, ekonomideki enflasyonist baskıları önlemek amacıyla ücretler belirli bir süre dondurulur. Heterodoks iktisat politikası dünyada en oldukca Brezilya ve Arjantin benzer biçimde ülkelerde uygulandı. Heterodoks sözcüğü, “değişik” anlamına gelen Yunanca heteros ve “öğreti, fikir” anlamındaki doxa sözcüklerinden oluşur.

Davranışsal iktisat

İnsan zihindeki ekonomik karar alma mekanizmalarının toplumsal, zihni ve duygusal önyargılardan iyi mi etkilendiği üstüne çalışır. Toplumsal, zihni ve duygusal önyargıların iyi mi etkilendiği araştırılırken, ağırlık günümüzde finans alanında teknik çözümleme, pazarlama benzer biçimde alanların hususi ilgisini çeker. Bu kapsamda pazar fiyatlarının ve kaynak kullanımının niçin değişmiş olduğu sorusu sorulur. Bakan Nebati de bu ifadeyi kullanarak ekonomide piyasaya nazaran hareket etmenin önemine vurgu yapmış oldu.

Nöroekonomi 

Iktisat, psikoloji, sinirbilim ve davranışsal iktisat benzer biçimde çeşitli emek verme alanlarından unsurlar alan yeni bir disiplin. Temel amacı, insanların iktisat ile ilgili kararları iyi mi aldıklarını incelemektir.  Nöroekonomi, bireysel kanaatlerin neye nazaran şekillendiği üstünde durur. Bakan Nebati burada da piyasanın kurallarına nazaran hareket etmektense gereksinimlerine nazaran karar almanın önemine vurgu yapmış oldu.