Rusya, BM’nin nükleer silahsızlanma anlaşmasını Zaporijya maddesi sebebiyle reddetti

Rusya, BM’nin nükleer silahsızlanma anlaşmasını Zaporijya maddesi sebebiyle reddetti

27 Ağustos 2022 0 Yazar: admin

Rusya, Birleşmiş Milletler’in (BM) Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nı (NPT) Zaporijya maddesi yüzünden reddetti.

BM’nin New York’ta yer edinen ana merkezinde cuma günü meydana getirilen görüşmede Rusya’yı temsil eden Vasiliy Nebenzya, NPT anlaşmasının son taslağındaki Zaporijya Nükleer Santrali’yle ilgili madde sebebiyle süreci tıkadı.

Nebenzya, 4 haftadır hazırlanan taslak metindeki “Zaporijya Nükleer Santrali benzer biçimde işletmelerin, Ukrayna’daki yetkililer tarafınca denetim edilmesinin sağlanması oldukca mühim” maddesine karşı çıkarak anlaşmayı reddetti.

Bu bölüm, mevzuyla ilgili referans noktalarını ihtiva eder. (Related Nodes field)

Temsilcinin, 5 yılda bir gözden geçirilen anlaşmanın “tek taraflı bulunduğunu” savunarak oturumu terk etmiş olduğu bildirildi.

Oturumun yöneticiliğini icra eden BM yetkilisi Gustavo Zlauvinen ise “Rusya’nın son dakikada taslak metinde kaosa yol açacak değişimler halletmeye çalıştığını” söylemiş oldu.

İsviçre merkezli sivil cemiyet kuruluşu Nükleer Silahların Tamamen Ortadan Kaldırılması İçin Kampanya’nın direktörü Beatrice Fihn, durumun kabul edilemez bulunduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

Nükleer silahlara haiz ülkeler, tabanca bırakma sorumluluklarını yerine getirmekte aşama kaydetmediği benzer biçimde cephaneliklerini geliştirip korumak için 82 milyon dolar harcadı. Nükleer tabanca kullanılması riski asla olmadığı kadar yüksekken, konferansın buna karşı harekete geçememesi mazur görülemez.

Ukrayna’nın güneydoğusundaki Zaporijya Nükleer Santrali, 4 Mart’ta Ruslar tarafınca ele geçirilmişti. Avrupa’nın en büyük nükleer santralindeki hatlar saldırılardan dolayı hasara uğramış ve iki gün ilkin tesisin elektrik şebekesiyle bağları kesilmişti.

Ukrayna Devlet Nükleer Enerji Şirketi Energoatom’un bugünkü açıklamasındaysa tesisin şebekeye tekrardan bağlandığı açıklandı.

Ek olarak geçen hafta Avrupa Birliği’nin (AB) Viyana’daki Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Sürekli Temsilciliği’nin web sitesinde piyasaya sürülen ortak açıklamada, Rusların santralden çekilmeleri istenmişti.

Açıklamaya AB’nin yanı sıra aralarında Türkiye’nin de yer almış olduğu 42 ülke imza atmıştı.
 

NPT nedir?

NPT, ABD’nin atom bombalarını ilk kez II. Dünya Savaşı esnasında 1945’te Japonya’nın Hiroşima ve Nagazaki kentlerinde kullanılmasının peşinden, ülkelerin nükleer silahlanma yarışının önlenmesi amacıyla 1 Temmuz 1968’de imzaya açılmış ve 1970’te yürürlüğe girmişti.

Soğuk Cenk döneminde de gündemden düşmeyen NPT anlaşması, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi, nükleer enerjinin sivil amaçlarla kullanımı ve nükleer silahsızlanma olmak suretiyle üç temel prensibe dayanıyor.

Türkiye, Rusya ve ABD’nin de aralarında bulunmuş olduğu 191 ülkenin imzaladığı anlaşmaya, nükleer silaha haiz BM üyeleri Hindistan, İsrail, Pakistan ve Cenup Sudan katılmamıştı. Şimal Kore ise 1993’te katılmış olduğu NPT’den 2003’te çekildiğini duyurmuştu. 5 yıl ilkin meydana getirilen gözden geçirme oturumunda da ülkeler içinde uzlaşma sağlanamamıştı.

Independent Türkçe, Guardian, CNN, AA