Türk lirasından altı sıfır iyi mi atıldı? İşte o kararın perde arkası

Türk lirasından altı sıfır iyi mi atıldı? İşte o kararın perde arkası

3 Ekim 2022 0 Yazar:

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçtiğimiz hafta yapmış olduğu “Tuvaletin fiyatı 1,5 milyondu. Altı sıfırı atınca paramız aniden kıymet kazanmıştır” açıklamasının peşinden Türk Lirası’ndan 6 sıfır atma kararıyla ilgili perde arkasında yaşananlar ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan geçtiğimiz hafta katılmış olduğu canlı yayında Türk Lirası’nın kıymet kaybetmesine dair bir soruya “Biz altı sıfırı attığımız süre TL kıymet kazanmıştır mı? Biz altı sıfırı attık. Tuvaletin fiyatı 1,5 milyondu. Altı sıfırı atınca paramız aniden kıymet kazanmıştır” yanıtını vermişti.

T24 yazarı Uğur Gürses, Türk lirasından altı sıfırın atılmış olduğu dönemle ilgili olarak eski merkez bankacılardan almış olduğu detayları paylaştı.

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan’ın Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türk lirasından altı sıfır atıldığını televizyonlardan öğrendiğini söylemesiyle o dönem yaşananlar, tekrardan gündeme geldi. 

T24 yazarı Uğur Gürses, mevzuya yakın eski merkez bankacılara sürecin iyi mi işlediğini sordu; almış olduğu yanıtları şöyleki aktardı  : 

 “(…) Süreç şöyleki anlatılıyor:

Devrin Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti, Temmuz 2003’te Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a giderek paradan sıfır atılması ile ilgili çerçeveyi içeren para reformunu konu alıyor; 2003 enflasyon hedefinin tutacağını, 2004 hedefi olan yüzde 12’nin tutmaması için bir niçin görünmediğini, paradan sıfır atılması ile ilgili koşulların oluştuğunu, eğer uygun olursa bunun için TCMB tarafınca taslağı hazırlanan yasanın 2003 sonunda TBMM’den çıkarılması icap ettiğini vurguluyor.

Erdoğan da derhal ‘olur’ diyor.

Serdengeçti bu görüşmenin ertesinde, devrin Maliye Bakanı Kemal Unakıtan ile Gömü’den görevli bakan Ali Babacan’a aktarıyor bu görüşmeyi. ‘Başbakan’a anlattım, olur verdi’ diyerek bilgilendiriyor.

 ‘BABACAN ÇOK BOZULUYOR’

‘Anons tesirinin’ kuvvetli olması için, Serdengeçti ve Erdoğan’ın Unakıtan ve Babacan’ın da iştirakı ile izahat yapması planlanmış iken, Unakıtan pat diye bir basın toplantısında bu planı açıklayıveriyor. Babacan fazlaca bozuluyor.

Bakan Kemal Unakıtan, 10 Eylül 2003’te 8 aylık bütçe neticelerini açıklarken, ‘2004 yılı sonu enflasyon hedefimiz yüzde 12’ler civarında. Hedeflerimizden bir tanesi de Türk lirasından 6 sıfırı atmak. Bu doğrultuda liradan sıfır atmak için Merkez Bankası teknik emek harcama yapıyor’ demişti.

Tam yedi gün sonrasında ise Babacan, 18 Eylül 2003 günü ‘Senelerdir bir rüyadan öte geçemeyen paradan sıfır atma operasyonunu son iki aydır Merkez Bankası ile sık sık görüşüyoruz’ diyordu. Doğrusu Serdengeçti’nin Başbakan’la yapmış olduğu görüşmeye dair yapmış olduğu bilgilendirmeden iki ay sonrasında.

Devamında, hükümet tarafınca 26 Aralık 2003’te Meclis’e gönderilen tasarı 28 Ocak 2004’te Meclis Genel Kurulu’nda görüşülüyor.

 Meclis’te AK Parti Grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Muharrem Karslı ‘Tabiî, enflasyonun disiplin altına alınmasında fazlaca mühim bir hisse da -bugün söylemek lazım, hakkını vermek lazım- Merkez Bankası’nın bağımsızlığındadır. Merkez Bankası’nın bağımsızlığı üstünde, bizim hükümetimiz döneminde olsun yada ondan ilkin IMF ile meydana getirilen programın başlangıç döneminde olsun, oynanmamıştır ve Merkez Bankası bağımsızlığını muhafaza etmiştir. Bunun, gelecek yıllarda da sürmesini, ben, şahsen temenni ediyorum’ diyor.

‘MUHALEFET DE YAPICI BİÇİMDE DESTEK VERİYOR’

Görüşmelerde karşıcılık de yapıcı şekilde destek veriyor. Tasarı yasalaşıyor; 206 oy kullanan milletvekilinin tamamının kabul oylarıyla.

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan ise hükümet isminde teşekkür konuşmasını yapıyor. Yasa 31 Ocak günü de Resmî Gazete’de yayımlanıyor. 2004 yılını enflasyon, yüzde 12’lik hedefin altında, yüzde 9.3’le tek hanede kapatıyor.

1 Ocak 2005’te de paradan 6 sıfır atılarak, ‘Yeni Türk lirası’ banknotlar tedavüle giriyor. (…)”

Uğur Gürses’in T24’teki yazısının tamamı için…